Η Σαλαμίνα, γνωστή και ως Κουλούρη από την αρχαιότητα, είναι η πατρίδα του ομηρικού βασιλιά Αίαντα και του μεγάλου τραγικού ποιητή Ευριπίδη.
Η Σαλαμίνα ήταν και ο τόπος της ιστορικής ναυμαχίας μεταξύ Ελλήνων και Περσών (480 π.Χ.) , αποτέλεσμα της οποίας ήταν η νίκη των Ελλήνων και το οριστικό τέλος στα σχέδια των Περσών να εξαπλωθούν στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τη μυθολογία, το νησί πήρε το όνομά του από τη νεράιδα Σαλαμίνα που είχε πατέρα τον θεό Ασωπό, μητέρα Μετόπη, αδερφή μια νεράιδα Αίγινα και σύζυγό της τον θεό της θάλασσας Ποσειδώνα.
Το όνομα Σαλαμίνα αναφέρεται ήδη στο ομηρικό έπος (Ηλίας Β’, 557-558). Στη σύγχρονη γλωσσολογία, πιστεύεται ότι το όνομα «Σαλαμίς» προέρχεται από τη ρίζα Sal- (αλάτι· δηλαδή αλμυρό νερό) και -amis (δηλαδή στη μέση), οπότε η Σαλαμίνα είναι (το μέρος) στη μέση του θαλασσινού νερού. Στην αρχαιότητα και σύμφωνα με τον ιστορικό γεωγράφο Στράβωνα, η Σαλαμίνα ήταν γνωστή με τα ονόματα Πιτυούσα (από τον πίτη: πεύκο), Σκίρας (από τον ήρωα Σκύρο) και Κυχρεία (από τον Κυχρέα).
Το νησί είναι επίσης γνωστό από την αρχαιότητα και με το όνομα Κουλούρης, που προέρχεται από το ακρωτήρι «Κολούρης άκρα» (σημερινή Πούντα), πάνω στο οποίο ήταν χτισμένη η αρχαία πόλη και το λιμάνι του 4ου αιώνα. π.χ. Ο μεγάλος νεοέλληνας ποιητής Άγγελος Σικελιανός έζησε στη Σαλαμίνα σε ένα μικρό σπίτι από το 1933 έως το 1950, απέναντι από τη Μονή Φανερωμένης. Ο θρυλικός αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης Γιώργος Καραϊσκάκης είχε το αρχηγείο του στην παραλία της Σαλαμίνας, προστάτης του ήταν ο Άγιος Δημήτριος, οπότε η τελευταία του επιθυμία ήταν να ταφεί στο νησί.
Η Σαλαμίνα είναι το μεγαλύτερο νησί του Αργοσαρωνικού και το πιο κοντινό στις ακτές της Αττικής, απέναντι από τον κόλπο της Ελευσίνας. Λόγω της γεωγραφικής του θέσης ήταν σταυροδρόμι πολιτισμών και τόπος μαρτυρίας σημαντικών γεγονότων. Αποτελεί ιδανικό προορισμό για διακοπές καθώς βρίσκεται πολύ κοντά στην πρωτεύουσα και διαθέτει υπέροχες παραλίες, πλούσια φυσική ομορφιά και πολλά αξιοθέατα και μνημεία.
